domingo, 30 de diciembre de 2012

5 CLAVES PARA A REFLEXIÓN DOCENTE


Estamos inmersos nun profundo debate educativo. Formamos parte dunha xeración dentro da historia da humanidade que está a vivir un cambio de ciclo, de era ou de mentalidade. Vivimos, os educadores, un momento de incertidume pero ao mesmo tempo un momento máxico, cecáis o mellor momento para o ensino. Unha das claves é recuperar a paixón pola docencia e aportar solucións, máis que críticas ou queixas constantes que nos fan caer no desánimo. A peor derrota que pode sufrir un mestre é a perda da paixón pola ensinanza, polos nenos e nenas, ou facer da súa profesión unha rutina. Un dos instrumentos que teño integrado á avaliación é a miña propia autoavaliación, a cal precisa dun contraste que ten que ser necesariamente o meu alumnado, porque para eles é a quen vai dirixida a miña acción docente. Paso algúns cuestionarios e tamén emprego o debate onde queda claro que as opinións poden ser ou non compartidas pero son respetadas, sempre dentro do marco do respecto mútuo. Non debemos esquecer que o proceso ensino-aprendizaxe é unha viaxe de ida e volta. Non só avaliamos ao alumnado, tamén nós necesitamos dunha profunda avaliación e moitas das pautas de mellora que teño introducidas coma mestre viñeron do propio alumnado.

Algunhas claves para esa reflexión:


1.- ¿Escoitas con certa frecuencia ao teu alumnado dicir que non lles gusta a escola ou non lles apaixoa a túa materia?
Foto doisneau43

Os nenos dende que nacen están aprendendo. Non se pode, por tanto, negar a que un neno aprenda. Se din que non lles gusta a escola ou a materia que impartes ¿parácheste a pensar que hai algo que non funciona ou que non encaixa coas súas expectativas? Debería xerar un amplo debate o feito que os nenos e nenas cando entran en infantil e os primeiros anos da educación Primaria desexan ir á escola pero a medida que van medrando a distancia entre alumnado e escola faise demasiado longa, en ocasións tan insalvable que condea a máis dun cuarto dos escolares ao fracaso. A clave é unha escoita atenta ás razóns que esgrimen. Tamén unha escoita activa por parte dos responsables políticos que dende as súas torres de marfíl redactan unhas leis que en ocasións se fan sen contar cos profesionais do ensino. Esto, sen embargo, non nos pode servir de excusa ou desmotivación, se en realidade da túa profesión fixeches a túa vocación, poderás contribuír a unha mellor calidade do ensino. Pode que necesitemos un cambio ¿verdade?. Transfórmate.

2.- ¿Cústalle ao teu alumnado interactuar contigo?


¿Favoreces un clima de diálogo na aula ou todavía segues a dar grandes monólogos que non teñen en conta os intereses do teu alumnado? Nunha clase tradicional o mestre fala, a parte activa, e o alumnado escoita, a parte pasiva. En ocasións o profesorado está separado do alumnado encaramado enriba dunha tarima, un lugar superior que remarca as diferencias e reforza a posición de domino e control, de autoridade imposta, non outorgada. O alumnado non sabe cara a onde vai, simplemente déixase ir porque os obxectivos só os ten claros o profesorado. Quen máis aprende, por regra xeral é o propio mestre porque acaba por asumir as actitudes que lle corresponden ao alumnado. Sen dúbida, para comezar, unha dose de intelixencia emocional é necesaria. Deixa ao alumnado que sexa partícipe dos obxectivos e as metas a acadar. O alumnado debe saber cara a onde se dirixe, cal e o sentido e a finalidade da súa actividade na aula.

3.- ¿Cansas ao alumnado con longas tarefas para casa e a menudo pouco motivantes?

Non penses que as tarefas en tódolos casos axudan a reforzar os contidos, en ocasións contribúe a cansar ao alumnado e que colaboren ao rexeitamento cara á materia. Trátase de que as tarefas sexan adaptadas a cada alumno e alumna e sirvan para adquirir hábitos de estudo e traballo diario pero non para prolongar o horario lectivo na casa. Non podemos agobiar ao alumnado. En moitas ocasións os máis responsables asumen estas tarefas e síntense castigados, mentres aqueles para os que van especialemente dirixidas, en ocasións veñen con elas a medio facer, mal feitas ou simplemente non as traen. Por un lado non cumplimos o obxectivo dos deberes e por outra desmotivamos con tarea extra a aqueles que sí asumen as súas responsabilidades. Os deberes, no caso de que os houbese, deben ser personalizados e adaptados a cada necesidade.

4.- ¿Empregas con certa frecuencia a frase "prestade atención"?
Foto ANVrecife

Se dúbida tes un grave problema de control, non eres interesante e por riba quedas a deber. Pedir prestado algo ten como inconvinte que hay que devolvelo, e en ocasións, con intereses. Plantexácheste nalgunha ocasión que poida que non lle parezas o suficientemente interesante ao teu alumnado ou o que contas e forma na que o fas non conecte. Está claro que non estás en sintonía. Unha das claves é ser interesante, coma un pavo real que se exhibe para captar a atención. Cando entres na sala de clase tí es o protagonista. Es un gran contador de historias que enganchan á audiencia, lembrádevos do profesor Tamariz. Evita as rutinas e sorprende. Moito mellor é a expresión inglesa que dí "pay attention", serán eles e elas os que acaben pagando pola atención, ese é o gran reto.

5.- ¿Segues a pensar que calquera tempo pasado foi mellor?

Non te lamentes nen sintas morriña dos tempos pasados. Non o dubides, calquera tempo pasado foi peor. Estamos no mellor momento para o ensino, cheo de posibilidades que non podemos nen debemos desaproveitar. O que sempre fixemos danos seguridade por eso sair da zoa de confort é arriscado e danos medo, pero é unha aventura que merece a pena ser vivida. Non precisamos cambiar de xeito radical senon comezar con pequenos pasos. Dicía o doutor Gregorio Marañón que "vivir no é só existir, senon existir e crear, saber gozar e sufrir e non durmir sen soñar. Descansar, é comezar a morrer." Non morramos coma mestres.

domingo, 16 de diciembre de 2012

OURENSE NA GUERRA DA INDEPENDENCIA


Ponte de Sobradelo. Imaxe: enlace

No mes de xaneiro do 2013 cumpliranse 204 anos da entrada do exército francés na provincia de Ourense. Propóñovos adentrarnos nesta etapa da historia xeral e da nosa en particular.

PROBLEMA

Somos un grupo de reporteiros no ano 1809. Temos que deixar constancia do que está a suceder no ámbito local, nacional e internacional. Precisaremos equipos de traballo no que se deberán repartir os seguintes cargos: redactor das noticias locais e autonómicas, redactor das noticias nacionais, redactor das noticias internacionais, fotógrafo e maquetador. Teremos que recompilar datos sobre a Guerra da Independencia Española, con referencias concretas á provincia de Ourense e a Galicia, sen esquecernos de aportar información de ámbito nacional e internacional.

PROCESO



Dividirémonos en grupos de 5 membros e achegaremos noticias sobre os seguintes puntos da Guerra da Independencia:

- ¿Por que aparece o conflicto? 
- ¿Cal son os estados belixerantes? 
- Principais protagonistas. 
- Quen foi a nosa "Agustina de Aragón" particular de Ourense. 
- O desenvolvemento da guerra en España, Galicia e Ourense. 
- Principais aspectos da guerra: as guerrillas. 
- Consecuencias da Guerra da Independencia en Ourense e Galicia.

TAREFA



Elaborar un diario sobre a Guerra da Independencia en papel formato DIN A2 ou ben un periódico dixital.

Unha vez teñamos os contidos redactados, deberanse incluir imaxes que sirvan de soporte visual e deseñar a portada do periódico adicada monográficamente ao tema do título proposto. Unha suxestión que vos fago é que olledes ás portadas da prensa diaria cando hai un acontecemento realmente importante e o tratamento que recibe nas mesmas. Este tamén o foi no seu momento.


RECURSOS


Enlaces que poden ser de interés:

Sobre a Guerra da Independencia http://es.wikipedia.org/wiki/Guerra_de_la_Independencia_Espa%C3%B1ola

Artículos da Guerra da Independencia
http://es.wikipedia.org/wiki/Categor%C3%ADa:Guerra_de_la_Independencia_Espa%C3%B1ola

1808-1814
http://www.1808-1814.org/

A reconquista de Vigo
http://vimeo.com/4711810

A Guerra en Xinzo e Allariz
http://www.1808-1814.org/frames/framcola.html

A guerra no Barco de Valdeorras
http://www.albergueria.es/sigloxix.htm

A derrota galega de Napoleón
http://www.lavozdegalicia.es/hemeroteca/2006/05/28/4812799.shtml?idioma=galego

Cartas entre Extremadura e Galicia
http://www.cronistadebetanzos.com/trabajos/badajoz.pdf

Máis sobre a Guerra
http://enlamemoria.iespana.es/Independencia/indep1.htm

A Guerra no Morrazo
http://moana.servidores.net/libros/reconquista.txt

Cronoloxía da Guerra - http://www.forohistoria.com/cronologia.html

Agustina de Aragón
http://www.forohistoria.com/tebeos/agustinadearagon.pdf

Máis tebeos sobre a Guerra
http://www.forohistoria.com/tebeos.html

Diario de Cádiz
http://www.forohistoria.com/prensa/diariodecadiz.pdf
AVALIACIÓN
http://t2.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcRVD_XeVDSQcW2iMdJ58BsfRUkxpDQip3eInIgHQekEWPu41yRIUMPtBALHMA

Para avaliar o resultado final terase en conta tanto o traballo individual (TI) coma colectivo (TC).

BAIXO (1-2 Ptos) TI - Escasa achega de información. Mala presentación e baixa colaboración e participación co grupo. TC - Escasa coordinación do traballo entre os membros do grupo. Resultado final pobre.

REGULAR (3 Ptos) TI - Achega información de forma errónea. poca colaboración co grupo. TC - Algún membro non participa e coopera como debera perxudicando ao bo rendemento do grupo.

BO - (4 Ptos) TI - Achega información correcta pero é escasa. TC - Boa organización e cooperación entre os membros do grupo, pero o resultado final non é suficientemente claro.

MOI BO - (5 Ptos) TI - Achega a información correcta, ben presentada e organizada. Amplia e concisa. TC - Moi boa organización e cooperación. Toma de decisións consensuadas e rápidas. Claridade da exposición e domino das ferramentas informáticas.
CONCLUSIÓN


Realizarase unha mesa redonda sobre o tema. Posta en común das dificuldades atopadas e as solucións que se deron á hora de elaborar o traballo. Resumir o proceso e a propia avaliación do traballo.  Os traballos exporanse na aula ou serán publicados no blog.

sábado, 15 de diciembre de 2012

CICLO DA AUGA CON GO ANIMATE

Entre as actividades que fixemos relacionadas co ciclo da auga ofrézovos este Go Animate realizado por Alicia de 1ºB.




lunes, 10 de diciembre de 2012

A MAN OU A MÁQUINA: MAPAS MENTAIS


Tony Buzan é o gran impulsor da técnica dos mapas mentais no ámbito educativo.



Os mapas mentais son representacións gráficas do pensamento que nos permitite organizar as ideas de forma visual. Segundo Buzan o noso cerebro asocia as ideas de forma ramificada, coma unha árbore ou como o plano do casco histórico de Ourense. Vexamos.

Presta atención ao plano da cidade de Ourense na imaxe inferior. Olla á Praza Maior e ás rúas que converxen nela. ¿Que conclusión podes sacar?

Imaxe José Luis Guede

A Praza Maior sería a idea central e as rúas que nos levan a ela as ideas principais, do mesmo xeito que acontece nun mapa mental. Por tanto un mapa mental é un diagrama ou representación de ideas dispostas radialmente a partir dun concepto central.

Algunhas suxestión para a elaboración de mapas mentais:

  • Colocar o papel en sentido apaisado.
  • Acompañar á idea central dunha imaxe representativa.
  • Ideas secundarias no sentido das agullas do reloxio.
  • Empregar cores diferentes.
  • Asociar imaxes e palabras claves.
  • Empregar maiúsculas sobre os conectores.
  • Unha imaxe ou símbolo por cada idea.
  • Emprega a creatividade (diferentes estilos, cores, imaxes, tamaños, frechas, símbolos, etc).
Para unha maior información este manual de Tony Buzan pode ser de axuda.



Os mapas mentais cos que xa estades a traballar podedes realizalos "a man ou a máquina". Para a segunda opción recoméndovos alguns sitios que poden ser do voso interés:

BUBBL.US



É unha ferramenta de rexistro gratuito que permite crear mapas mentais sen iniciar a sesión e gardar o resultado en formato de arquivo de imaxe (.jpeg ou .png). Moi intiuitivo


MAPMYSELF
Ferramenta online para crear mapas mentais. Ten gran parecido á ferramenta de Buzan iMindMap. Pode xerar algo de confusión inicial, está en inglés, pero finalmente os resultados que obtemos son espectaculares. Ten unha pega importante, que a meirande parte das opcións están reservadas para a conta premium que é, por suposto, de pago. Aínda así, pódense realizar mapas sinxelos e logo completalos xa que permite capturar o traballo realizado e gardalo como formato de imaxe.

SPIDERSCRIBE

Apliación para conectar ideas en flash e que permite traballar colaborativamente. Os enlaces poden ser palabras ou ficheiros con distintos tipos de arquivos (imaxes, sons, etc). Permite bastante liberdade á hora de conectar os nodos do xeito que queiramos.

FREEMIND



É un software libre para a realización dos mapas mentais que é preciso descargar. No seguinte enlace atoparedes información de interés que vos axudará con esta ferramenta.

MIND42.COM



De rexistro gratuito, permite a creación de mapas intuitivos e sinxelos.

WISEMAPPING


Outra ferramenta intuitiva que che permitirá crear mapas mentais. ten a posibilidade de crear enlaces a páxinas web. Intuitivo e de fácil manexo.

Existen moitas máis opcións, pero coido que para ir empezando son máis que suficientes. O ideal é que experimentedes con elas, e atopedas aquela coa que máis cómodos vos sintades, pero lembrade que ata que dominedes esta ferramenta pasará algún tempo polo que sempre nos queda a opción "a man" para entregar os traballos no prazo previsto.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

ACLARANDO COUSAS

Iste espazo pretende ser un lugar de aportación e intercambio de experiencias amáis dunha proposta motivadora de integración das tecnoloxías ás clases de ciencias sociais, dentro e fóra do centro educativo. Desexo que este punto de encontro virtual sexa enriquecedor e motivante para a vosa -e a miña - formación.

Tódala información, imaxes, enlaces ou contidos neste blog teñen única e exclusivamente unha intencionalidade didáctica cuxa función é meramente educativa. No caso de que calquera persoa considere que se vulneran os seus dereitos de autor pódese dirixir ao autor do blog na seguinte dirección csjguede@gmail.com
para solicitar a retirada de inmediato do material que considere da súa propiedade intelectual.

DEIXÁRONSE CAER